Magnetron
Een magnetron of microgolfoven is een soort oven waarin met microgolfstraling
voedsel verwarmd of gekookt kan worden. Sinds de jaren '80 wordt een magnetron
steeds meer aangetroffen in de keuken.
Een magnetron is een apparaat in de keuken om snel koude gerechten op
te warmen zonder ze (opnieuw) te koken. Diepvriesgerechten zijn vaak voorbereid
om in de magnetron te ontdooien en de laatste garing te geven. Door sommigen
wordt de magnetron gezien als een exponent van het jachtige bestaan in
de huidige samenleving, waar mensen weinig tijd besteden aan het bereiden
van een maaltijd.
Naam
In Nederland wordt het apparaat magnetron genoemd en in België meestal
microgolfoven of kortweg microgolf. Daarmee is Nederland waarschijnlijk
het enige land waar de oven genoemd is naar de interne component die de
microgolfstraling opwekt, de magnetron. In België en in de rest van
de wereld is de naam gebaseerd op de werking van de oven met microgolven.
Geschiedenis
De mogelijkheid om met behulp van microgolven voedsel te verwarmen is
ontdekt door Percy Spencer, die bij Raytheon werkte en magnetrons bouwde
voor radars. Percy had al vele uitvindingen gedaan en had 120 octrooien
op zijn naam staan. Op een dag merkte hij dat een chocoladereep die hij
in zijn zak had zitten, was gesmolten. Hij begreep onmiddellijk wat er
gebeurde.
Het eerste voedsel dat vervolgens met behulp van microgolven bereid werd,
was popcorn. Het tweede was een ei, dat echter in het gezicht van een
van de proefnemers explodeerde.
In 1945 vroeg Raytheon patent aan op het koken met microgolven en in
1947 bouwde het bedrijf de eerste commerciële magnetronoven, de Radarange.
Het apparaat was bijna 1,8 meter hoog en woog 340 kilogram. Met waterkoeling
kon het 3000 watt leveren, ongeveer drie keer zoveel als de tegenwoordige
magnetrons leveren.
Werking
Een magnetron werkt door microgolfstraling, meestal bij een frequentie
van 2,45 GHz door het voedsel heen te leiden. Water dat in het voedsel
aanwezig is, absorbeert de straling, zodat deze omgezet wordt in warmte.
Elk watermolecuul is een elektrische dipool, dat wil zeggen het ene uiteinde
bezit een positieve lading en het andere uiteinde een negatieve lading.
Door de elektromagnetische straling wordt het molecuul heen en weer gedraaid,
waarbij het zich gelijk richt aan het wisselende elektrisch veld. Deze
beweging veroorzaakt de warmte. Sommigen menen dat er resonantie van de
watermoleculen optreedt, maar deze resonantie treedt bij veel hogere frequenties
op.
Naast water zijn ook de vetmoleculen in het voedsel effectief voor het
omzetten van de stralingsenergie in warmte.
De ovenruimte waarin het voedsel bereid wordt moet een kooi van Faraday
zijn om ervoor te zorgen dat de straling niet naar de omgeving ontsnapt.
Daarom is de glazen deur van de magnetron voorzien van een geleidend metaalrooster
om de afscherming door de deur te realiseren. De microgolfstraling, met
een golflengte van ongeveer 12 cm, kan niet door dat rooster passeren,
maar licht, ook een vorm van elektromagnetische straling maar met veel
kortere golflengtes, kan dat wel.
Gebruik
Voor het smakelijk bereiden van voedsel is de magnetron volgens velen
niet zo geschikt. Doordat de warmte gelijkmatig in de buitenste 2 cm van
het gerecht ontstaat, is er geen korstvorming en ook geen lokale grote
verhitting die voor een krokant laagje kan zorgen. Dit is voor veel voedingsmiddelen
een nadeel, maar in veel andere gevallen een voordeel:
Appelmoes, rabarbermoes en andere gestoofde vruchten kunnen eenvoudig
in de magnetron worden bereid zonder dat je daar continu bij moet blijven
en moet roeren.
Een witte saus van melk, boter en bloem kan in de magnetron worden bereid
zonder klonteren en aanbranden. Het nadeel is dat niet eerst een roux
gemaakt wordt, wat de smaak niet ten goede komt.
Veel groenten behouden hun smaak en kunnen zonder zout worden bereid.
Sperziebonen krijgen bij magnetronbereiding echter een onprettig piepende
schil.
geschilde aardappels zijn in 8-10 minuten gaar, in een heel klein beetje
water. Na afloop 2 minuutjes laten staan om na te garen.
Een stuk zalm kan in een lepel witte wijn zeer goed in de magnetron in
enkele minuten worden gegaard.
In combinatie met een conventioneel verwarmingselement zoals in een oven
kunnen in een magnetron voedingsmiddelen gebraden worden, wat een smakelijker
resultaat oplevert.
De magnetron kan wel heel nuttig worden gebruikt bij het ontdooien van
diepgevroren voedsel, voordat het bereid wordt in de oven of op het fornuis.
Verder komen er steeds meer kant-en-klaarmaaltijden op de markt die speciaal
zijn ontwikkeld voor de magnetron.
|
